Maryjo,
Królowo Polski.
Jestem przy Tobie,
Pamiętam,
Czuwam
Historii uczy się nie tylko z podręczników szkolnych.
Historię się współtworzy. Dzięki umiejętności
wspólnotowego patrzenia w przyszłość Polaków mieszkających
w Lancaster i okolicy, istnieje Centrum Katolickie i Kościół pod
wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski. Polskie Centrum jest również
siedzibą Szkoły Sobotniej, której początki sięgają
roku 1949.
W 60
rocznicę powstania wspólnoty parafialnej w Lancaster i w 25 lat od
poświęcenia Kościoła Matki Bożej Królowej Polski,
pragniemy podziękować Panu Bogu, za wszelkie łaski, które
stały się udziałem naszej wspólnoty.
Matce Najświętszej, powierzamy najnowszą i
najliczniejszą falę polskich emigrantów, która w obliczu
przepełnionej liberalizmem rzeczywistości, wydaje się być o
wiele bardziej narażona na niebezpieczeństwo utraty narodowej i
religijnej tożsamości.
Wyrazy wdzięczności kierujemy do
powojennego pokolenia Polaków, które zakładało podwaliny życia
społecznego, religijnego i kulturowego. Pamiętamy o dobrodziejach i
fundatorach, którzy odeszli do wieczności. W obchodzonym obecnie roku
kapłańskim dziękujemy Panu Bogu za wszystkich duszpasterzy.
Dziękujemy ordynariuszowi diecezji Lancaster bp M.
Campbell, Konsulowi Generalnemu P. Nowotniakowi, przełożonemu
Prowincji Tow. Chrystusowego ks. A. Zuziakowi, ks. prob. J. Górze, czcigodnym
księżom i przewielebnym siostrom zakonnym oraz dostojnym Panom i
pięknym Paniom i polskim rodzinom, dzieciom i młodzieży za
udział w uroczystościach.
Ks. Marian Jachym SChr
Lancaster, 13 grudnia,
W roku kapłańskim, AD 2009
60 LAT POLSKIEJ PARAFII W
LANCASTER

Po II
wojnie światowej w Lake District – Cumbria, rozlokowanych zostało
szereg polskich obozów wojskowych. Miedzy innymi niedaleko Barrow-in-Furners, w
pobliżu Millom, ulokowane zostały polskie warsztaty mechaniczne Szkoły
Przysposobienia Wojskowego. Po demobilizacji i zamknięciu szkoły,
grono inżynierów i instruktorów postanowiło kupić część
sprzętu i maszyn. W odległej o 3 mile od Lancaster wiosce Halton,
kupili zaniedbaną farmę, odremontowali ją i przystosowali do
potrzeb fabryki – Luneside Engeniering Company Halton (LECH). W tym samym
czasie trzy największe fabryki: włókiennicza – LANSIL, linoleum - WILLIAMSON
i tapet - WHITE CROSS potrzebowały także pracowników. Z tych to
powodów co raz więcej Polaków zaczęło osiedlać się w
Lancaster.
Polskie
życie religijne w Lancaster rozpoczęło się w styczniu 1949
r., kiedy to do nowo powstającej wspólnoty przyjechał z Millom ks.
Władysław Puchalski. Po dwóch latach posługi w 1951 roku
zastępuje go ksiądz Józef Lepich, który jednak po pięciu latach
posługi wyjechał do Stanów Zjednoczonych.
Ze
względu na zwiększającą się liczbę
przybywających Polaków, dyrektor LECH inż. T. Beniński, nabył
budynek, znajdujący się w pobliżu dzisiejszego JOB CENTRE i
jedną z sal przeznaczył na kaplicę parafialną. W tym samym
czasie powstaje koło Stowarzyszenie Polskich Kombatantów i Szkoła
Nauczania Przedmiotów Ojczystych im. Stanisława Kostki.
W
lipcu 1956 roku przybywa ks. Marian Skweres, który przez długie lata przebywał
wśród Polaków we Francji. Po krótkim czasie ks. M. Skwrenc doszedł do
wniosku, że kaplica jest zbyt mała dla szybko rozrastającej
się parafii. Po rozmowach i dzięki przychylności ówczesnego
Biskupa Lancaster, otrzymał zgodę na odprawianie polskich Mszy św.,
w każdą niedzielę i święta w Katedrze św. Piotra
o godz.12.00.
W tym
czasie życie społeczno-kulturalne rozwijało się znakomicie dzięki
ogólnemu zrozumieniu i bardzo dobrej współpracy wszystkich parafian. Mieliśmy
poza Polska Szkolą i Stowarzyszeniem Polskich Kombatantów
drużynę harcerska, zastępy zuchów, placówkę Skarbu
Narodowego (pomoc finansowa dla Polski), drużynę piłki
nożnej grającą w lokalnej lidze amatorskiej, wyposażoną
w pełni przez polska fabrykę „LECH”, w której pracowała
większość piłkarzy. Przez długie lata dumą
lancasterskiej Polonii był założony i prowadzony przez
Weronikę Ratajczyk, zespół pieśni i tańca „POLESIE”. Dowodem
wspanialej współpracy wszystkich organizacji z parafią był koncert
z okazji 1000-letniej rocznicy Chrztu Polski, który odbył się w
miejscowym Ratuszu. Z tej też okazji parafianie ufundowali sztandar.
W
styczniu 1981 r., z powodu choroby księdza kanonika M. Skweresa, obowiązki
proboszcza przejął ks. Jan Góra. Z początkiem czerwca 1983 roku
Pani Zofia Lenartowicz poinformowała księdza, że zamknięty
od lat kościół Metodystów przy Nelson Street, został wystawiony
na sprzedaż. Ks. M. Skwerenc osobiście skontaktował się z agencją
pośredniczącą w sprzedaży, by obejrzeć budynek.
Przedstawiciel
agencji powiedział księdzu, że jest już potencjalny kupiec,
który chce ten obiekt i przeznaczyć na magazyn. Oglądając
kościół i przyległą do niego salę ks. Jan Góra i towarzyszący
mu członkowie Rady Parafialnej uznali, że było by idealne
miejsce na kościół i Polskie Centrum dla naszych Rodaków. Sekretarz
Metodystów poradził proboszczowi, aby skontaktował się z
głównym zarządem w Sunderland, ponieważ do nich należała
ostateczna decyzja komu sprzedać ten obiekt. Przeważył argument,
że kościół nadal pozostanie Domem Bożym.
Z
małej iskierki nadziei powstał płomień nadziei. Zapał ks.
J. Góry udzielał się każdemu. Kościół mógł pomieścić
ponad 100 osób. Sala przy kościele. Do tego dochodziła w miarę duża
sala na górze (apartament księdza) i obszerna piwnica pod
kościołem oraz miejsce na garaż. To były pozytywne
argumenty przemawiające za kupnem. Negatywne strony to: bardzo zaniedbany
stan kościoła, sal i wszystkich innych pomieszczeń. Dziurawy,
cieknący dach wymagający kompletnej naprawy oraz brak funduszy w
kasie parafialnej.
Opinia lokalnej
społeczności była podzielona. Każdy przyznawał, że
dobrze było by wreszcie mieć coś swojego. Pesymiści z
obawą wyrażali pogląd, że jest to bardzo ryzykowne
przedsięwzięcie i ponad siły na tak małą
ilość parafian. Optymistów było dużo więcej. Ks. Jan
Góra i Rada Parafialna przyciągała coraz więcej Polaków i to nie
tylko z Lancaster.
Ksiądz proboszcz niestrudzenie
zdobywał pieniądze, jeżdżąc do odległych miast i
tam głosząc Słowo Boże, apelował o pomoc. Odzew
był bardzo duży. Nigdy nie wracał z pustymi rękoma. Zawsze przywoził
ofiary na nasz kościół i ośrodek. Zaczęły
napływać szczodre dary w wysokości od 10.00 do 1000.00 funtów. Polska
Misja Katolicka Anglii i Walii udzieliła pożyczki, którą
spłacono w ciągu siedem lat. Po załatwieniu wszystkich formalności
prawnych i otrzymaniu kluczy z zapałem wzięliśmy się do
wykonywania prac remontowych.
Przyjęto zasadę, co kto najlepiej potrafi robić, to
będzie to robił, a kto nie miał doświadczenia w pracach
fachowych pracował przy skrobaniu ścian, malowaniu czy
sprzątaniu. Chętnych do pomocy nigdy nie brakowało. Kobiety na równi
z mężczyznami ciężko pracowały. Jakaż była radość
wszystkich, kiedy 24 grudnia 1983 roku o północy ks. Jan Góra odprawił
pierwszą Pasterkę we własnym kościele. Gdy na początku
Mszy św. zaczęto śpiewać „Wśród nocnej ciszy”, łzy
radości i szczęścia cisnęły się każdemu do
oczu. Po świętach Bożego Narodzenia prace ruszyły dalej.
W dniu 28 października 1984 roku kościół i ośrodek
poświęcił ksiądz Biskup Szczepan Wesoły, który
przyjechał specjalnie na tą uroczystość z Rzymu. Niestety
otwarcia kościoła nie doczekał ks. kanonik M. Skwerenc, który odszedł
do wieczności 19 lutego 1984 r., po 25 letniej posłudze kapłańskiej
w naszej wspólnocie.
Od
tego momentu cale życie kulturalne, społeczne i religijne skoncentrowało
się w Polskim Centrum i przy kościele Matki Bożej Królowej
Polski. W styczniu 1989 roku ks. Jan Góra, objął parafię w
Bolton - Bury. W jego miejsce przybył ks. Sławomir Jakubciec, który wcześniej
pracował na misjach w Afryce. W maju 1994 roku w ratuszu z inicjatywy „Lancaster
Internatinal Twinning Society”, podpisano akt współpracy Lancaster z
polskim miastem – Lublin. Z kolei w 1994 roku na jego miejsce przybył ks.
Piotr Glas. Nowy duszpasterz starał się przyciągnąć
grono Rodaków, które podjęło pracę na Uniwersytecie Lancaster.
We wrześniu 1998 r. duszpasterzem polskiej wspólnoty zostaje mianowany
ks. Mariusz Gutowski. Parafia w Lancaster, była w tym czasie jednym z
mniejszych ośrodków duszpasterskich w Wielkiej Brytanii. 1 maja 2004 r.
Polska stała się członkiem Unii Europejskie. Rozpoczął
się niespotykany dotąd napływ Polaków do Wielkiej Brytanii, w
tym m. in. do Lancaster. Polska wspólnota pod względem liczebności szybko
się powiększała. Wcześniej do kościoła
przychodziło około 30 osób. W ciągu kilku miesięcy kościół
zaczął się stopniowo zapełniać. Pod koniec
września 2004 roku ks. Mariusz Gutowski opuszcza nasza wspólnotę.
Obowiązki duszpasterskie przejął ks. Marian Jachym.
Ksiądz proboszcz w każdą niedziele dojeżdża ze
Mszami św. do Blackpool. Zapoczątkował też Msze św. w
Penrith, Carlisle, Kendal, Windermere i Morecambe. To dzięki jego usilnym
staraniom w 2008 r. w Carlisle zamieszkał na stale polski ksiądz.
Obecnie ks. M. Jachym odprawia w każdą niedziele Msze Święte
w Lancaster, Morecambe i Blackpool oraz w każdą środę w St.
Anne’s. We wszystkich tych miejscach obywają się katechezy
przygotowujące dzieci do sakramentów Pierwszej Spowiedzi i Komunii
św., a młodzież do sakramentu bierzmowania i
małżeństwa oraz rodziców do sakramentu chrztu wielu nowo
narodzonych dzieci.
Nowa rzeczywistość i nowe wyzwania to ciężka praca
księdza Mariana i Rady Parafialnej na rzecz nowoprzybyłej emigracji. W
okresie od czerwca 2005 do listopada 2009 przeprowadzono szereg remontów, które
pomogły dostosować budynek Polskiego Centrum i Kościoła do
nowych potrzeb. Zryw nowo przybyłych Polaków był olbrzymi. Codziennie
od poniedziałku do soboty pracowało po kilkanaście osób. W 2005
r. przeprowadzony został kapitalny remont sal pod kościołem. W
2006 roku - gruntowny remont kuchni. Co więcej, nad kuchnią i
toaletami wybudowano dwie nowe sale lekcyjne dla potrzeb polskiej szkoły. W
roku 2008 udało się wygospodarować pomieszczenia na kancelarie
parafialną, i gruntownie przebudować przestrzeń
przyległą do sali parafialnej i kościoła. W ten sposób
powstało nowe zaplecze sanitarne. A w czerwcu 2009 roku Polska Szkoła
zyskała kolejne dwie sale lekcyjne i biuro. Przyległy do
kościoła garaż został przebudowany na pomieszczenia
wynajdowane przez szkołę baletową.
Wielkim beneficjantem tych kosztownych remontów jest przede wszystkim
młode pokolenie. Reaktywowana 5 lat temu szkoła im. Jana Pawła
II ma obecnie (m.in. dzięki pomocy Konsulatu Generalnego w Manchester i
Pana Jana Zawadzkiego) w miarę dobrze wyposażone sale lekcyjne. Zajęcia
prowadzone są przez nauczycieli-woluntariuszy w soboty w 6 grupach
wiekowych. Do szkoły uczęszcza ponad 50 uczniów. Nasi uczniowie
zdają bardzo dobrze egzaminy z języka polskiego.
Dzięki staraniom ordynariusz bp. Patricka O'Donoghue
i bp. Michaela Campbell, w lutym 2009 roku do Morecambe przyjechały
siostry Misjonarki Chrystusa Króla, które zamieszkały na plebani przy
kościele Holy Family. Służą nie tylko Polakom, ale
również i angielskim katolikom. Obecnie pracują trzy siostry: s.
Helena, s. Teresa i s. Krystyna.
Nie
sposób wymienić imiennie tych wszystkich, którzy poświęcili
się dla dobra Kościoła i tych minionych 60-ciu lat, ale mamy
nadzieję, ze każda z tych osób zna wartość swego osobistego
wkładu na rzecz naszej świątyni, której patronką jest: „Ta
co ... Jasnej broni Częstochowy”, Królowa Polski - Matka wszystkich Polaków.
Bogu
niech będą dzięki za ogrom tych wielkich wysiłków przez
okres 60-ciu i 25-ciu lat od chwili zakupienia Kościoła i Ośrodka
Parafialnego, aż do chwili obecnej, za wszystkie działania, za trud,
wysiłek i pracę, za wkład finansowy na rzecz parafii i
całej społeczności polskiej. Żyjącym i zmarłym
fundatorom i dobrodziejom parafii należą się szczere słowa
uznania i gorącej pamięci modlitewnej. Bóg Wam zapłać.
Mirosław
Szcześniak
Materiały do
niniejszego opracowania dostarczył Bogdan Barski
Duszpasterze na przestrzeni ostatnich 60
lat:
1. 1.
ks. Władysław Puchalski (1949 – 1951)
2.
ks. Jozef Lepich (1951 – 1956)
3.
ks.
Marian Skweres (1956 – 1981)
4.
ks.
Jan Gora (1981 – 1989)
5.
ks.
Slawomir Jakubiec (1989 – 1994)
6.
ks. Piotr Glas (1994 – 1998)
7.
ks. Mariusz Gutowski (1998 – 2004)
8.
ks. Marian Jachym (2004 – )
RADA
PARAFIALNA W 2009 ROKU
1. ks. Marian Jachym
2. Lucyna Szmidt (prezes)
3. Ryszard Szmidt (skarbnik)
4.
Mirosław Szcześniak (sekretarz)
5.
Wojciech Kowalski
6.
Stanisław Stęchły
7.
Błażej Wagner
8.
Grażyna Przerwa
9. Jan Przerwa
Lista Ofiarodawców na Kościół i Ośrodek
Polskiej Wspólnoty Katolickiej w Lancaster.
1. Państwo Satkowscy 200.00
2. Mr & Mrs Byrne 200.00
3. Jan Lenartowicz 200.00
4. Pani Pacuła 100.00
5. Państwo Lenartowicz 100.00
6. Państwo Kiziuk 100.00
7. Państwo Hnyda 100.00
8. Pani Guzewicz
50.00
9. Państwo Kuczyńscy 100.00
10. Państwo Czarneccy 50.00
11. Pani Pajek 5.00
12. Charlie Kierzek 1 0.00
13. Państwo Rygiel 1000.00
14. Państwo Czerniawscy 100.00
15. Państwo Kopydłowscy (Junior) 100.00
16. Mr John Rawlins (Senior) 200.00
17. Renia Kiziuk 100.00
18. Pan Sołek 50.00
19. Państwo Dzidek 50.00
20. Państwo Pajek (2) 100.00
21. Pani Choryśna 100.00
22. Pan Pietrusiak 100.00
23. Pan Wojciechowicz 50.00
24. Pan Cyzdyn 25.00
26. Państwo Suchaccy 100.00
27.Państwo Kopydłowscy (senior) 100.00
28. Państwo Kułakowscy 10.00
29. P.W.K. w Newcastle-U- Tyne 200.00
30. Państwo Grynning 100.00
31. Państwo Sichelscy 50.00
32. Państwo Barscy 100.00
33. Pan Fox - z Kendal 5.00
34. Bezimiennie 500.00
35. Mr & Mrs Marlor 300.00
36. Pan Kierzek (ojciec) 100.00
37. Jan Pacuła
50.00
38. Pani Duda 40.00
39. Państwo Kozyrowie 50.00
40. Pani Makowiecka 100.00
41. Polish Presbytery Church 214.90
42. Pan L. Nagórski 5.00
43. Ks. Prałat Gołąg z Redditch 100.00
44. Pani Mitana z Leicester 50.00
45.
Mr & Mrs Hill z Leicester 50.00
46. Państwo Czarneccy z USA 50.00
47. Pani Połom z Leicester 5.00
48. Państwo Drewscy 200.00
49. Pani Gera Ward z Grange 50.00
50. Mr & Mrs Wandtke
20.00
51. P.W.K. w Wolwerhampton 100.00
52. Państwo Rygiel (2) 135.00
53. Pani Dziemian
20.00
54. Pan Musielak 50.00
55. Pan Karnowski 10.00
56. Taca z dn. 26/08/83 50.00
57. Paweł Suchacki
5.00
58. Taca na kościół 28.00
59. Państwo Słupek 100.00
60. Państwo Gołowicz z Blackpool 55.00
61. P.W.K. w Mansfield 100.00
62. Państwo Bocian z Millom 25.00
63. Pani Boryń 50.00
64. Państwo Kołtan 100.00
65. Państwo Florian 100.00
66. Taca z Huddersfield 217.48
67. Pan Molenda z Huddersfield 100.00
68. Pani Gembalis z Hudersfield 100.00
69. Mrs. Bradley 200.00
70. Państwo Faber 100.00
71. Państwo Dyląg 30.00
72. Taca z Leicester 634.10
73. P.W.K. w Dunstable 100.00
74. Pan Solnik z Blackpool 20.00
75.
Sponsored walks w Barrow 65.00
76.
P.W.K. w Slough 50.00
77. Pani Łatanowska 5.00
78. Pan Wojnarowski z Preston 10.00
79. Państwo Sichelscy (2) 50.00
80. Ks. Michałowski 20.00
81. Bezimiennie 250.00
82. Mr & Mrs Hough z Garstang 10.00
83. Państwo Muhler 7.00
84. Pani M.S. z Leicester 1000.00
85. Sekr. Stow. Lotn. Pol. w B/pool 10.00
86. Państwo Staneccy 100.00
87. Pan Geddes z Barrow 5.00
88. Pani ------ z Millom 5.00
89. Angielska parafia z Millom 25.00
90. Bezimiennie 10.00
91. Bezimiennie 10.00
100. Miss Mary McCloskey 50.00
101. Pan Bikowski z Millom 5.00
102. Pani Ryba z Kendal 30.00
103. Pan Kacprzak z Carlisle 10.00
104. Państwo Kowalkowscy z Carlisle 20.00
105. Państwo Surman z Carlisle 10.00
106. Pani Wyszogrocka 5.00
107. Państwo Wasilkowscy 10.00
108. Pan Adam Wasilkowski
10.00
109. Pan Bar z Wigton
10.00
110. Państwo Staszewscy z Carlisle 5.00
111. Państwo Wendowie 5.00
112. Pani Young 5.00
113. Pani Bar 2.00
114. Bezimiennie 100.00
115. Państwo Kozyra (2) 25.00
116. Bezimiennie z Leicester 100.00
117. Pani Guzewicz (2) 50.00
118. Pani Dąbrowska z Nottingham 50.00
119. Państwo Przewoźniak 100.00
120. Państwo Płaczek z Ulverston 10.00
121. Pani Szulc 10.00
122. Bezimiennie 50.00
123. Alicja Szulc
5.00
124. Pan Lesiński z Carlisle 5.00
125. Pan Duda z Carlisle 5.00
126.
P.W. K. w Blackburn 100.00
127. Bezimiennie 10.00
Tygodniowe deklaracje na P. W. K. w Lancaster
1. Mr. W. Byrne 3 tyg.
2. Pani Dempkowska 1
3. Państwo Kowalczykowie 1
4. Państwo Schwinge 1
5. Pan Sołek 1
6. Państwo Kizuuk 1
7. R. Kiziuk 1
8. Pani Macur 1
9. Państwo Lenartowicz 1
10. P-wo Dzidek 1
11. Pani Pacuła 1
12. Pani Kuczyńska 1
13. Państwo Hnyda 1
14. Pan Aulich 1
15. Państwo Łapiński 1
16. Pani Clare 1
17. Pani Gwizdalska 1
18. Pan Pietrusiak 1
19. Państwo Wielgoławscy 1
20. Państwo Pajek 1
21. Państwo Zawadzki 1
22. Państwo Czerniawski 1
23. Państwo Kopydłowski (Senior) 1
24. Państwo Kopydłowski (Junior) 1
25. Pan. J. Pacuła 1
26. Państwo - Faber 1
27. Państwo Kułakowski 1
28. Państwo Barscy 1
30. Pan Kosiński 1
31. Państwo Escolme 1
32. Państwo Rygiel 1
33. Państwo Słupek 1
34. Pan Kierzek (ojciec) 1
35. Państwo Satkowscy 1
36. Mrs. Borrowdale 1
37. Pan Wodowski 1
38. Państwo Byron (Orzechowski) 1
40. Pani Koc 1
41. Państwo Stanecki 1
42. Państwo Wandtke 1
43. Państwo Drewscy 1
44. Państwo Sawiccy 1
45. Pan Ratajczyk 1
46. Pani Szulc 1
47. Państwo Hubert
1
48. Państwo Marszałek 1
49. Państwo Szłapka 1
50. Jan Kiziuk 1
51. Pani Zając 1
53. Pan Domiński 1
54. Pan Brzezinka 1
55. Pani Banasiuk 120 rocznie
56. Państwo Stefaniuk 1
57. Pani Lucyna Schmidt 1
58. Państwo Cymer 1
59. Państwo Wójcik z Barrow 1
60. Pan Jędraszek z Barrow 1
61. Pani Smaczny 1
62. Ryszard Schmidt 1